Gisteren waren het er tien, vandaag zie je er drie en nergens ligt een dode garnaal. Het is een van de meest gestelde vragen van mensen die net met garnalen zijn begonnen. Er zijn zes oorzaken, hier gerangschikt van onschuldig naar ernstig. Loop ze in volgorde na.
1. Ze verstoppen zich
De meest voorkomende oorzaak, vooral in de eerste week. Na een verhuizing vervellen garnalen, en tot het nieuwe pantser hard is blijven ze in hun schuilplaats. Op dat moment zijn ze bijna niet te vinden.
Liefhebbers beschrijven het steeds hetzelfde: tien garnalen ‘verdwijnen’ in een aquarium van 50 liter en een week later zijn ze er allemaal weer. In 25 liter met dertig tot veertig Neocaridina zie je er tegelijk maar tien tot vijftien; de rest zit in het mos.
Zo controleer je het: geef 's avonds wat voer en schijn een uur nadat het licht uit is met een zaklamp in het aquarium. Op de geur komen zelfs de voorzichtigste dieren af. Is het minder dan een week geleden dat je ze kocht, wacht dan gewoon af.
2. Ze zijn uit het aquarium geklommen
Garnalen kunnen naar buiten klimmen. Een typisch geval: vijf Amano-garnalen verlieten in twee nachten een aquarium via een opening in de afdekking. Ze klommen naar de rand langs een buis en een diffuser die aan het oppervlak lagen. Eén werd later uitgedroogd in de gang gevonden.
Buiten het water sterft een garnaal binnen een paar uur, dus de ontsnapten zijn zelden te redden.
Amano-garnalen en waaiergarnalen ontsnappen het vaakst, Neocaridina zelden. Ze vertrekken niet zomaar, maar door stress:
- in de eerste nachten na een verhuizing;
- na een grote of plotselinge waterverversing;
- als de temperatuur daalt;
- bij zuurstofgebrek, bijvoorbeeld als het filter verstopt zit.
Wat je doet:
- Vul het aquarium niet tot de rand: laat 3–4 cm vrij.
- Sluit openingen in de afdekking, vooral achteraan waar slangen en kabels lopen.
- Bedenk dat een filterbuis, een slang en een sproeibuis aan het oppervlak een ladder zijn.
- Kijk op de vloer rond het aquarium en achter het meubel.
3. Ze zijn in het filter gezogen
Een pasgeboren garnaal van ongeveer 2 mm past door elk aanzuigrooster. Ook volwassen dieren kruipen naar binnen: achter de spons of in de filterbehuizing.
Zo controleer je het: open het filter. Vaak leven de garnalen er gewoon in.
Wat je doet: dek de aanzuiging af met een fijnporige spons. Meer lees je in onze gids over filters voor een garnalenaquarium.
4. Vissen hebben ze opgegeten
Bijna elke vis jaagt op garnalen. Zelfs kleine, vreedzame soorten met een bek ‘kleiner dan een garnaal’ eten de jongen. Een vis kan een volwassen garnaal maandenlang met rust laten en hem dan tijdens de vervelling opeten, als het pantser nog zacht is.
Wat je doet: wil je een groeiende kolonie, houd de garnalen dan zonder vissen. Houd je ze toch met vissen, zorg dan voor dicht mos en fijnbladige planten.
5. Ze sterven met één of twee per dag
De verraderlijkste oorzaak. In ongeschikte omstandigheden sterven garnalen niet allemaal tegelijk: elke dag gaan er één of twee. De lichamen zie je niet: andere garnalen en slakken eten een dode garnaal binnen een paar uur op. De kolonie slinkt ongemerkt, en een maand later is het aquarium leeg.
De gebruikelijke oorzaken:
- de waterwaarden kloppen niet: Neocaridina hebben pH 7,2–7,5, GH 4–8 °dH en KH 2–5 °dH nodig;
- ammoniak en nitriet in een pas opgestart aquarium;
- koper uit oude leidingen, plantenvoeding of vismedicijnen;
- oververhitting boven 28 °C;
- te veel voer en rottende resten.
Zo controleer je het: test het water en tel de garnalen een paar dagen achter elkaar tijdens het voeren. Daalt het aantal, zoek de oorzaak dan in het water in plaats van nieuwe garnalen te kopen. Wat er uit jouw kraan komt, zie je op onze pagina waterhardheid per stad.
Verwar sterfte niet met een vervelling. Een lege huid is doorzichtig en heel, met een scheur achter de kop: een goed teken, geen dode garnaal.
6. Ze zijn oud geworden
Neocaridina leven ongeveer anderhalf tot twee jaar. Kocht je grote, felgekleurde volwassen dieren, dan waren sommige misschien al op leeftijd. Voor een nieuwe kolonie neem je beter jonge garnalen van 1–1,5 cm: ze leven langer en zorgen voor nakomelingen.
De volgorde van controleren
- 's Avonds voer en een zaklamp een uur nadat het licht uit is.
- Het filter: open het en kijk erin.
- De vloer rond het aquarium, openingen in de afdekking, de waterstand.
- Watertests: ammoniak, nitriet, pH, GH, KH, temperatuur.
- Medebewoners: welke vis kan ze hebben opgegeten.
Krimpt de kolonie niet, maar groeit ze ook niet? Lees dan waarom garnalen zich niet voortplanten.
Reacties (0)
Er zijn geen reacties voor dit artikel. Wees de eerste die een bericht achterlaat!